Feeds:
Posts
Comments

         นอกจากดอยอินทนนท์ ที่เป็นแหล่งดูกล้วยไม้ที่น่าสนใจแห่งหนึ่งทางภาคเหนือแล้ว  ยังมีสถานที่ที่แนะนำอีกแห่งหนึ่งคือ….เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเชียงดาว ที่นี่เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าที่ตั้งอยู่ใน เขตอำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ มีเนื้อที่ประมาณ 521 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 325,625 ไร่ ครอบคลุมเนื้อที่ของ ตำบลเมืองแหง ในอำเภอเวียงแหง ตำบลเมืองงาย ตำบลเมืองคอง ตำบลเชียงดาว และตำบลแม่นะ มีสภาพภูมิประเทศ เป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน สภาพป่าเป็นป่าดิบแล้ง ป่าดิบเขา ป่าสน สลับกับทุ่งหญ้า โดยมีจุดน่าสนใจ คือ ดอยหลวงเชียงดาว ซึ่งเป็นภูเขาหินปูน ที่สูงที่สุดในประเทศไทย…. ดอยหลวงเชียงดาว เดิมมีชื่อว่า “ดอยเพียงดาว” แต่ผู้ที่อาศัยอยู่ในท้องถิ่นได้เรียกเพี้ยนมาเป็น “เชียงดาว” อย่างในปัจจุบัน และมีชื่อดั้งเดิมว่า “ดอยอ่างสลุง” โดยมีความเชื่อว่าในอดีต สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยเสด็จมาพร้อมพระอรหันต์ 8 รูป ทรงลงสรงนี้ดอยหลวงเชียง ดาว เป็นเทือกเขาที่มี ความยาวติดต่อกัน เป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขาเชียงดาว ซึ่งเป็นส่วนต่อเนื่องกับ เทือกเขาถนนธงชัย เกิดจากการกัดเซาะ ของน้ำทะเลในยุคเปอร์เมียน (ราว 230-250 ล้านปีก่อน) ซึ่งลักษณะของหินปูน ไม่สามารถรองรับน้ำได้ แต่จะถูกกัดเซาะ จึงกลายมาเป็นเทือกเขาและดอยต่าง ๆ ในบริเวณนี้ ซึ่งเดิมเคยเป็นทะเลมาก่อน มีความสูง 2,275 เมตร นับเป็นดอยหรือภูเขาที่มีความสูงเป็นอันดับ 3 ของประเทศไทย รองจากดอยอินทนนท์ และดอยผ้าห่มปก ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2521ที่นี่เป็น แหล่งดู กล้วยไม้ป่า ที่น่าสนใจมากอีกแห่งหนึ่งเนื่องจาก เป็นเทือกเขาหินปูน ที่มีความสูงเป็นพิเศษ จึงมี กล้วยไม้ป่า ที่เป็นพืชเฉพาะถิ่นของที่นี่ หลายชนิด เช่น
สิงโตเชียงดาว(Bulbophyllum albribracteum)
เอื้องข้าวตอกหิน(Amitostigma thailandicum) เอื้องโมกเชียงดาว(Papilionanthe biswasiana

พื้นที่นี้มีความพิเศษและมีความเปราะบางทางชีวภาพเป็นอย่างมากนอก จาก กล้วยไม้ป่าสวยๆหายากแล้วที่ดอยเชียงดาว ยังเป็นพื้นที่ที่มีพืชพรรณเฉพาะแบบเขตกึ่ง-อัลไพน์ ซึ่งพบได้ตั้งแต่แถบส่วนปลายของเทือกเขาหิมาลัย มีพืชพรรณหลายชนิด ทั้งไม้ยืนต้น ไม้พุ่มและพืชล้มลุก ที่หาที่ไหนไม่ได้อีกแล้วในประเทศไทย หลายชนิด เป็นพืชเฉพาะถิ่่น ที่ไม่พบที่อื่นในโลก

Image)

อุทยานแห่งชาติดอยอินทนนท์ จังหวัดเ้ชียงใหม่นับเป็นแหล่งดู กล้วยไม้ป่า ในสภาพธรรมชาติที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณป่าดิบบนยอดดอย ซึ่งจะพบกล้วยไม้ป่าหลากหลายชนิด ทั้งพวกกล้วยไม้ดินและกล้วยไม้อิงอาศัย ยิ่งในช่วงฤดูร้อน จะมีกล้วยไม้ป่า ในสกุลหวาย(Dendrobium spp.) ออกดอกให้ชมตามคาคบไม้ตลอดเส้นทางศึกษาธรรมชาติกิ่วแม่ปาน และบริเวณอ่้างกา

Image

     Image

      ภาคเหนือของประเทศไทยนับเป็นแหล่งกล้วยไม้ที่มีความหลากหลายของชนิดพันธุ์มากที่สุดแห่งหนึ่ง เนื่องจากสภาพภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน และปกคลุมด้วยต้นน้ำอันอุดมสมบูรณ์ จึงเอื้อ ต่อการขึ้นอาศัยของกล้วยไม้ป่า เป็นอย่างดี โดยเฉพาะป่าดิบเขา บนยอดดอยต่างๆ ที่มีอากาศหนาวเย็นจะเป็นแหล่งรวมของบรรดากล้วยไม้ สายพันธุ์จากเทือกเขา หิมาลัย พม่า และจีนตอนใต้ ตลอดจนเป็นแหล่งกล้วยไม้เฉพาะถิ่นแห่งหนึ่งที่สำคัญของโลก

   บริเวณยอดดอยเชียงดาวจังหวัดเชียงใหม่ อันสูงชัน แหล่งพืชพรรณหายากและพรรณไม้เฉพาะถิ่น อีกมากมาย   ในจำนวนนั้น มี กล้วยไม้ป่า เฉพาะถิ่นที่หายากแและพบได้เพียงบริเวณพื้นที่ไม่กี่แห่งในโลก สิงโตเชียงดาว คือหนึ่งในนั้น กล้วยไม้ สิงโตขนาดเล็กที่หายากนี้ ค้นพบและถูกจำแนกเป็นชนิดใหม่    ในปีคศ.1979 โดย ดร.กุนนา  ไซเดนฟาเดน ผู้เชี่ยวชาญด้านอนุกรมวิธานกล้วยไม้ไทยชาวเดนมาร์ก กล้วยไม้ป่าชนิดนี้ ขึ้นในระดับความสูง1800-1900เมตรจากระดับน้ำทะเล ในที่อากาศเย็นและชื้นจัดพบตามเปลือกไม้ในป่าดิบ ออกดอกฤดูหนาวช่วงมกราคม-กุมภาพันธ์ นอกจากนี้เคยมีรายงานพบกล้วยไม้ป่า หายากชนิดนี้ในยูนาน ประเทศจีนด้วย  กล้วยไม้สิงโตชนิดนี้จะงอกงามเติบโตอย่างสมบูรณ์ ในสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติในพื้นที่ถิ่นกำเนิดเท่านั้นครับเนื่องจาก กล้วยไม้ป่าชนิดนี้ ต้องการอากาศเย็นและมีความชื้น ความกดอากาศแบบยอดดอย จึงไม่สามารถนำมาเลี้ยงในพื้นที่ราบในเมืองให้งามได้ และมักจะตายในระยะเวลาไม่นานครับ

Image

Image

     ในช่วงหลายปีหลังมานี้ มีการศึกษาสรรพคุณทางยา จากพืชวงค์ กล้วยไม้ ในประเทศจีน ได้มีการนำชิ้นส่วนกล้วยไม้ป่าสกุลหวาย และสกุลแวนด้าหลายชนิดมาอบแ้ห้ง เพื่อนำมาทำเป็๋นชาสมุนไพร ชาวจีนนำเอากล้วยไม้สกุลหวายชนิด Dendrobium officinale ใช้เป็นยาสมุนไพรมาหลายร้อยปีแล้ว ปัจจุบันมีมากกว่า 50 ชนิด(species) ที่ใช้เป็นส่วนประกอบในตำรายาสมุนไพรจีน เช่น D. loddigesii Rolfe., D. fimbriatum Hook. var. oculatum Hook., D. chrysanthum Wall., D. candidum Wall. ex Lindl., D. nobile Lindl., etc. สำหรับสรรพคุณมีตั้งแต่ กระตุ้นภูมิคุ้มกันของร่างกาย รักษาโรคมะเร็ง เสริมสร้างการมองเห็น และที่ขาดไม่ได้ถ้าเป็นยาจีนคือ สรรพคุณทางด้านเซ็กซ์ ส่วนของกล้วยไม้ที่นำมาใช้ส่วนใหญ่ใช้ลำต้น(ลำลูกกล้วย) [บางครั้งอาจเรียกว่าหัว เพราะมีลักษณะคล้ายหัวจริง(bulb)] โดยหั่นเป็นชิ้นเล็กๆนำไปตากแห้ง เวลารับประทานก็ชงน้ำร้อนแบบเดียวกับชา นอกจากนี้ชาวจีนยังนำดอกกล้วยไม้บางพันธู์ ตัวอย่างเช่น Dendrobium chrysotoxum มาตากแห้งแล้วชงเป็นเครื่องดื่มเรียกว่า “ชาดอกกล้วยไม้” ซึ่งเป็นชาชนิดพิเศษสุด มีค่ามากและหายาก ชาชนิดนี้ดื่มแล้วทำให้นอนหลับสบาย และ ช่วยลดความดันโลหิตได้ อีกด้วย

 กล้วยไม้เป็นพืชที่มีความหลากหลายมาก แตกต่างทั้งด้านสรีีระ และลักษณะวิสัยในการเจริญเติบโตในธรรมชาติ จนบางครั้งอาจทำให้ยากแก่การจำแนก และยังอาจ ทำให้สับสนกับพืชในวงศ์อื่นๆ ที่มีลักษณะใกล้เคียงกัน  กล้วยไม้อาจแบ่งได้คร่าวๆ เป็นสองกลุ่มใหญ่ๆ โดยดูจากสภาพที่อยู่อาศัย แบ่งเเป็นพวกกล้วยไม้ดิน(Terrestrail orchid) ที่ขึ้นตามพื้นดินในป่า  และกล้วยไม้อากาศ(Epiphytic orchid)ที่ขึ้นเกาะอาศัยอยู่บนกิ่งไม้ หรือบนโขดหิน ซึ่งกล้วยไม้ป่าพวกนี้ได้พัฒนาระบบราก ที่สามารถเกาะบนผิววัสดุและอาศัยดูดกินธาตุอาหารที่ละลายมากับน้ำค้างน้ำฝน …..โดยไม่เบียดเบียนต้นไม้ที่พวกมันอาศัยอยู่เลยแม้แต่น้อย และยังอาจเป็นแหล่งที่อยู่ที่พึ่งพาอาศัยของสัตว์เล็กๆเช่นพวกแมลง เกิดเป็นระบบนิเวศเล็กๆในบริเวณที่กล้วยไม้ขึ้นอาศัยนั้น

Image..

 

สวนกล้วยไม้.ความเป็นไปในสถานการณ์ปัจจุบัน..

Image

   เมื่อวันที่ 21กค.56ที่ผ่านมา ตรงกับวัน อาทิตย์ ผมได้ไปสวนกล้วยไม้แห่งหนึ่งที่ห่างจากเชียงใหม่ไปทางทิศใต้ไม่ถึง100กิโล ..เจ้าของสวนดีกรีที่เคยมีตำแหน่งใน สมาคมกล้วยไม้เชียงใหม่หลายสมัย   พอมาแถวนี้ ก็นึกๆอยู่ว่าถ้าเสร็จเร็วน่าจะเที่ยวดอยอินทนน์เพราะมันไม่ไกลกันมาก

  เมื่อไปถึงเป็นเวลาก่อนเที่ยงสักเล็กน้อย ก็ได้เลือกซื้อกล้วยไม้หลายชนิดตามออร์เดอร์ของลูกค้าทั้งนิ้วและไม้ใหญ่ .. มีเอื้องจิ๋ว ที่ปลูกเลี้ยงแล้วเป็นกอติดกับภาชนะรูปสัตว์ทำจากดินเผา  รองเท้านารี และกล้วยไม้นิ้วสกุลหวาย..อีกสองสามชนิด 

เมื่อเลือก กล้วยไม้ทั้งหมดได้แล้วจึงรวบรวมกองไว้ในโรงแพ็คไม้..แล้วออกไปกินข้าวเที่ยงและไปธุระที่สวนแห่งอื่นๆต่อจนบ่ายสามกว่าๆ  จึงได้กลับเข้ามาเอาของและชำระค่ากล้วยไม้ ซึ่งพอมาถึงทางสวนได้จัดการแพ็คห่อหนังสือพิมพ์ และบรรจุลงกล่องไว้เรียบร้อยแล้ว พร้อมทั้งแจ้งยอดที่ค้างชำระไว้ด้วย

 รายการหลักๆที่ซื้อมีตุ๊กตาติดกล้วยไม้เอื้องจิ๋ว42ชิ้น มีรองเท้านารีเมืองกาญจ 5กระถางเป้นไม้กอ นับขายเป็นยอด ราคา ยอดละ200บาท ทางสวนนับได้46ยอดลดราคาคิดเพียง40ยอด และแพ็คไว้เรียบร้อย ..

   ราคาเอื้องจิ๋วจากที่เคยซื้อขายกันมาก่อนแล้ว(ซึ่งการซื้อแต่ละครั้งก็40-50ชิ้นต่อครั้ง ครั้งก่อนยังได้ราคา 80บาทต่ิอชิ้นแต่มาครั้งนี้  ทางสวนบอกราคาเป็น 100บาท ซึ่งพอท้วงติงทางสวนจึงอ้างว่า ที่ราคา 80บาท เป็นตุ๊กตารูปสุนัขตัวเล็ก (แต่ครั้งที่แล้วเราก็ซื้อรุ่นขนาดเดียวกับวันนี้ซึ่งเป็นตุ๊กตาเอื้องจิ๋วรูปยีราฟไปในราคา80บาทและเมื่ิอ แกะต้นกล้วยไม้ชุดก่อนนั้นออก ส่งนอกไปแล้ว เรายังติดเอาตัวตุ๊กตายีราฟที่ไม่ได้ใช้แล้วมาคืนด้วยในการซื้ิอครั้งล่าสุดนี้ด้วย!!! สงสัยเจ้าของสวนไม่ทันได้ฉุกคิด) …อันนี้ยังพอเข้าใจได้ ว่าทางสวนอยากขึ้นราคา ….. จากเท่าที่สังเกตุเห็นกล้วยไม้ที่มีปลูกเลี้ยงในแต่ละสวนก็มีปริมาณเยอะมากแต่กลับมีการระบายขายออกได้น้อย ในช่วงระยะเวลา 4-5ปีหลังนี้มา น่าจะเป็นจุดที่เลยจุดสูงสุดของความนิยมกล้วยไม้มาแล้ว ในช่วงปีพศ.2554เกิดเหตุ น้ำท่วมใหญ่ในประเทศไทย ทำให้ประชาชนอยู่ในภาวะยากลำบากเศรษฐกิจในประเทศ ชะลอตัวซึ่งสอดคล้องกับเศรษฐกิจโลก เป็นสภาวะขาลงมาระยะหนึึ่่งแล้ว..จากสาเหตุทั้งหลายทั้งมวลเหล่านี้ ทำให้วงการค้ากล้วยไม้ ซึ่งจัดว่าเ้ป็นสินค้าสำคัญของไทย ก็ซบเซาลงอบ่างต่อเนื่อง เจ้าของสวน และผู้ค้า ต่างก็ขายกล้วยไม้ได้น้อยลง นอกจากนี้ยังมีลูกค้าบางส่วนเลือกที่จะซื้อกล้วยไม้ป่ากล้วยไม้กำ ที่มีขายอย่างดาษดื่นในเว็ปไซส์ทั่วไป ทำให้สถานการณ์ของสวนกล้วยไม้ที่ปลูกเลี้ยงเพื่อจำหน่ายยิ่งแย่ลงไปอีก     
….สวนไหนที่ทนภาระค่าใช้จ่ายไม่ไหวก็ปิดตัวลงขายที่ขายทางกันไป  เรื่องระบบเรื่องการจักการและการค้ากล้วยไม้ไทยสู้ไต้หวันไม่ได้ เพราะทางไต้หวันนมีการพัฒนาเรื่องกล้วยไม้อย่างต่อเนื่องและมีการสนับสนุนส่งเสริมแก่เ้กษตรกรผู้ปลูกเลี้ยงอย่างมากอีกด้วยซึ่งต่างจาก วงการกล้วยไม้ไทย ที่เน้นตัวใครตัวมัน..นี่ดีที่ว่าประเทศต่างชาติคู่แข่งเรื่องกล้วยไม้หลายรายเค้าปลูกหวายตัดดอกซึ่งกล้วยไม้ส่งออกหลักของไทย ไม่ได้เพราะภูมิประเทศ+อากาศไม่เอื้อ ไม่เช่นนนั้น วงการกล้วยไม้ไทยจะถูกแบ่งส่วนแบ่งทางการตลาดไปอย่างมากเป็นแน่…..

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.